Qiymətlər haraya gedir?

Rieltorların verdikləri məlumatlara görə, bu cür sakitçiliyə hələ də rast gəlinməmişdir. Son bir həftədir ki, heç bir mənzilə baxış keçirilməmiş, yalnız mənzillərini satmaq istəyi ilə gündə 2-3 zəng olunmuşdur. Mənzil əldə etmək barədə son razılaşmalar ötən ayda- oktyabrda olub. Çoxlu sayda alqı-satqı agentlikləri ümumiyyətlə ya fəaliyyətlərini dayandırmış, yaxud da ki, çarəsiz qalaraq müştəri axtarışını davam etdirirlər. Problem alıcının olmamasındadır.
Bazar üzrə ilkin nəticə belədir: alıcılar qiymətin daha artıq enəcəyini gözləyirlər, satıcılar isə qiyməti 5%-dən çox aşağı endirmirlər.
Əgər əvvəllər 1 otaqlı mənzil 35-40 günə satılırdısa artıq bu müddət 5 dəfəyə yaxın artıb. Bazar iştirakçılarının dediklərinə görə son 10 ildə qiymətlər bu qədər davam gətirməmişdir.
Rieltorlar yaxın 1-2 həftəyə mənzilin qiymətinin 3-5% enəcəyini söyləyirlər. Real alıcı olduqda isə satıcı qiymətdə daha artıq güzəştə getməyə hazır olur. Yeni tikililərdə isə tikinti şirkətləri qiymətdə heç bir güzəştə getmək istəmir, yalnız fərdi şəxslər bu binalarda əvvəllər aldıqları mənzilləri satmaqda güzəştə getməyə hazırdırlar.
Əgər may ayında alqı-satqı agentliklərinin stabil gəliri var idisə, indi bir neçə agentliklər öz pullarını paytaxtın daşınmaz əmlakına yatırmaq istəyən əvvəlki daimi müştərilərin hesabına yaşayırlar.
Bakı şəhəri sakinləri qiymətlərin enməsini çoxdan gözləyirdilər. Bəlkə də həmin an indi yetişib. Maliyyə bazarında qeyri sabitlik sahibkarların pullarını gələcəkdə çoxlu və stabil gəlir əldə etmək ümidi ilə daşınmaz əmlaka yatırmalarına gətirib çıxartdı. Son nəticədə daşınmaz əmlakda qiymət artımı təklifin tələbdən çox olmasına gətirib çıxartdı və bazar tam dayandı, qiymətlər enməyə başladı. Əgər hal-hazırda bina tikintisi ilə məşğul olan iş adamları qiymət dəyişməyə tələsmirlərsə, dediklərinə görə, öz alıcılarına qiymətdə güzəştə getməyə hazırdırlar. Son bir ayda daşınmaz əmlak bazarında satışa təklif edilən mənzillərin sayı 5,1 min ədəddən 5,6 minə qədər yüksəlmişdir.
Mənzillərin sayı ilkin bazarda olduğu kimi təkrar bazarda da yüksəlmişdir. Hal hazırda satıcılar mənzillərini yüksək qiymətlə satmağa tələsirlər, lakin alıcılar tələsmirlər, halbuki bu yaxınlarda tamamilə tamam başqa bir vəziyyət idi. Təkcə oktyabr ayında Bakıda təklif 30-35 % yüksəlmişdir, tələb isə 15-20 % enmişdir. Daşınmaz əmlak bazarındakı qeyri sabitlik satıcıları qorxuzur. Buna görə də onlardan bəziləri mənzillərini bu gün sataraq pullarını almaq, digərləri isə bazardakı sabitliyin yenidən olacağını gözləyir.
Analitiklərin hesabına görə, təkliflə tələb arasındakı uyğunsuzluq cari ilin sonuna qədər daha da artacaq və bunun başlıca səbəbi bankların ipoteka kreditinin verilməsini dayandırması, maliyyə bazarlarındakı qeyri-stabillik və dünya daşınmaz əmlak bazarlarında müşahidə edilən dəyişikliklərdir. Kredit götürməyə macal tapan insanlar isə hələ də daşınmaz əmlak alır. İpoteka kreditin durumu isə yəqin ki, növbəti ilin əvvəllərində mənzil satışı sıfıra enəndə bəlli olacaq.
Bakıda daşınmaz əmlak bazarındakı qiymət enişi əvvəllər də baş vermişdir, lakin zaman ötdükcə yenidən hər şey öz yoluna qayıdır. Daşınmaz əmlakın qiymətini üfürərək şişirtməyə ehtiyac yox idi, ona görə də qaydaların dəyişildiyi vaxt geriyə dönmə anı gəlib çatdı və real bazarın qaydaları ilə oynamaq lazımdır.

Ekspert: Faiq İbrahimov